Home Khảo cứu Vèo trông lá rụng
Vèo trông lá rụng In Email


Quán Nh?

Khi h?c bài th? này c?a T?n ?à trong tu?i xuân thì, tôi ch? ngh? ??n nh?ng hình ?nh tuy?t v?i qua tài di?n ??t c?a tác gi?. Vèo. Lá r?ng l?ng l?, âm th?m có l? th? m?ng h?n nh? trong các chuy?n nh?t lá bàng hay hôm nay tôi ?i h?c.

Tuy nhiên chủ điểm của Tản Đà là ở câu kế tiếp. Công danh phù thế có ngần ấy thôi. Chữ vèo ở đây cực tả nổi bàng hoàng của tác giả. Công danh, phù thế. Như ngày hôm qua. Như giấc mộng. Như bào ảnh. Vèo. Không có chữ nào thay thế được. Tuy biết là hay, nhưng câu thơ lúc đó hoàn toàn không ảnh hưởng đến tâm cảnh của tôi. Chưa có công danh sự nghiệp, lấy chi mà vèo. Trong lòng thanh niên chúng tôi hừng hực lửa. Khi đọc thơ Đường cũng vậy. Triêu như thanh ty mộ như tuyết. Sớm như tơ mà tối đã như sương. Hình ảnh đẹp. Nhưng ăn thua gì đến thanh niên như chúng tôi! Mộng lớn mộng con, giấc mơ giang hồ, đèn sách, sự nghiệp. Như con bò mộng, thấy mầu đỏ thì đâm đầu húc vào. Hoàn cảnh chiến tranh làm chúng tôi còn một giấc mộng khác, mộng hòa bình. Xuống đường, tuyệt thực, đêm không ngủ, hát tập thể. Tôi sẽ hát to hơn súng nổ trên bờ ruộng già. Hình ảnh trong thơ Tản Đà hay Lý Bạch lúc bấy giờ chỉ là cung đàn lạc điệu. Khi viết những giòng chữ này, những thanh niên sinh viên Phật Tử xuống đường cho giấc mộng hòa bình an lạc mà Giáo Hội Phật Giáo vào các năm 60 đã qua cái tuổi tri thiên mệnh. Hình ảnh của cuộc tranh đãu Phật Giáo, tôi nhớ rõ mồn một như mới xảy ra ngày hôm qua. Chưa lúc nào như lúc này tôi thấy hình ảnh vèo trông lá rụng đầy sân của Tản Đà thấm thía như thế. Vèo. Mộ như tuyết. Trắng như sương. Sương trên đầu ngọn cỏ. Thảo đầu phô.

 

 Cũng như nhiều người khác, tôi cũng trãi qua cuộc khủng hoảng giữa đời. Có những câu hỏi cần được trả lời. Cũng như nhiều người khác, tôi bắt đầu tra vấn lại một vấn đề sinh tử của đời người. Đây là hành trình đi tìm ý nghĩa của đời sống. Độc giả hãy nghe sư cô Vicki MacKenzie đặt vấn đề:

 Tôi đã đạt được những gì mà phương Tây cho là thành phần chủ yếu để tạo ra hạnh phúc. Học hành tới nơi tới chốn, công ăn việc làm tốt, nhà ở khu sang trọng, giao tiếp với giới thượng lưu trong xã hội...Tuy nhiên khi tôi tạm ngừng nhịp độ quay cuồng của đời sống, tôi thấy trống rỗng! (Why Buddhism, trang XV)

Có khác gì hình ảnh công danh phù thế của Tản Đà đâu. Cuộc khủng hoàng tâm linh này khiến cho sư cô MacKenzie, cũng như những người khác tìm đến Phật Giáo. Trong tác phẩm Why Buddhism, cô hỏi một câu hỏi chí tử: Ý nghĩa đời sống là gì? Tại sao chúng ta sinh ra đời và chịu đựng quá nhiều khổ đau? Cái gì sẽ xảy ra khi tấm thân tứ đại này tan rã? Sư cô MacKenzie đã làm một cuộc hành trình tâm linh và giải thích tại sao Phật Giáo trở thành một nguồn hứng khởi lớn lao cho nhiều người Tây Phương. Những Phật Tử như chúng ta đã tìm thấy gì trong Phật Giáo?

Tuy sinh trong một gia đình Phật Giáo, tôi cũng không thấy thích thú gì trong những nghi lễ rườm rà và hầu như không biết gì về giáo lý, cũng như không thực hành theo đúng ngũ giới căn bản của một người Phật Tử. Mẹ bảo đi chùa thì đi chùa, bảo lễ Phật thì lễ Phật. Trong lòng tôi còn có ý xem thường cho Phật Giáo chỉ là một mớ hình thức mê tín không còn hợp thời, nói chi là cái chuyện thề nguyện học phật pháp vô biên. Tôi bị mê hoặc bỡi các phương trời triết lý xa xôi như hiện tượng học, hiện sinh, duy lý, duy nghiệm. Các tên như Husserl, Nietzche, Sartre hay Camus quen thuộc hơn Xá Lợi Phất, Địa Tạng hay Duy Ma Cật. Tôi gặp đạo Phật chỉ vì các tật mê gái. Cái cô Tôn Nữ da trắng tóc dài đã làm tôi điêu đứng học ở trường Gia Long, và những buổi hẹn hò khiến tôi biết đến chùa Xá Lợi và biết luôn cái thư viện nhỏ của cụ Chánh Trí Mai Thọ Truyền. Và ở đây tôi gặp Phật, hay đúng hơn là một số minh sư. Tôi tin là Đức Phật không buồn khi nghe tôi thú tội, có lẽ chỉ buồn cười, khi thấy một người như tôi trở thành con Phật chỉ vì tật mê gái không thuốc chữa. Nguyên tắc chính mà Phật thường nhắc đi nhắc lại là ‘thấy được duyên khởi là thấy được Pháp Phật’. Cái này có là cái kia có! Không có cô Tôn Nữ thì tôi đâu có duyên gặp được Phật! Không có cô Tôn Nữ thì tôi chưa chắc đã để tâm nghiên cứu Phật Giáo và đã không viết bài này! Các liên hệ chằng chịt đó được biểu hiện qua một hình ảnh tượng trưng của xâu chuổi Đế Thích (Indra): mỗi một viên ngọc phản ảnh viên ngọc khác và cuối cùng cả xâu chuổi.

Đạo Phật không phải là một đạo cầu xin mà là một con đường thực chứng của chính cá nhân. Ai tu nấy độ. Đạo Phật chống thần quyền, thường được sử dụng để biến các giáo hội thành một trung tâm quyền lực, thiếu chiều sâu tâm linh. Như lời Đức Phật dạy trong kinh Kalama, tôi không tin những gì trước khi nghe ngóng và nghiên cứu kỹ lưỡng, lúc nào cũng nói có sách, mách có chứng. Xin nghe sư cô MacKenzie thố lộ tiếp:

Tôi là một người nặng về tâm linh nhờ tinh thần rộng rãi của các giáo hội Ky Tô (ở Úc) nhưng nhận thấy là giáo hội Ky Tô hiện nay đã biến thành những trung tâm xã hội, chỉ chuyên làm những công việc từ thiện. Những huyền nhiệm, chiều sâu tâm linh giải thích sự sống không còn nữa. Các mục sư không còn giải thích nổi những câu hỏi thâm sâu và cấp thiết của tôi nữa. (Sđd-trang XV)

Hiểu ước vọng này của sư cô Vicki MacKenzie mới hiểu tại sao càng ngày càng có nhiều người Tây Phương đến với đạo Phật. Có nhiều tín đồ đạo Phật không bao giờ chịu khó tu học để có chánh kiến, để thực hành những nguyên tắc đạo đức căn bản của Đạo Phật ở ngay trong cuộc đời, theo tôi, Phật giáo thà là có ít tín đồ còn hơn. Đức Phật đã nhiều lần từ chối hay hoãn việc quy y cho nhiều tín đồ của Bà La Môn hay Bái Hỏa Giáo, cũng chỉ vì muốn căn cơ của họ đủ thì giờ chín mùi.

Tôi xin mở một dấu ngoặc để độc già đừng kết tội tôi là ngã mạn. Trở ngại lớn nhất trong con đường tu chứng của Phật Tử là chấp ngã, tự xem mình đã tìm thấy sự thật. Pháp môn nào cũng là pháp môn tốt miễn là đừng có đi ngược những nguyên tắc đạo đức mà Đức Phật đã dạy. Bao nhiêu hành giả đã bị mất hết công trình tu tập chỉ vì dương dương tự đắc cho mình là bất lạc nhân quả, thay vì bất muội nhân quả, như một câu chuyện trong văn học Thiền. Đó là ý nghĩa của các ẩn ngữ Thiền như phùng phật sát phật. Con đường tu tập là con đường thăm thẳm. Hành giả, kể cả các Sa Môn đang ‘truyền bá’ chánh pháp, phải luôn luôn đối chiếu từng giây với những nguyên lý căn bản và xem chuyện tu hành như là một hành trình đi tìm câu trả lời, trước nhất là cho chính mình, cho vấn đề sinh tử sự đại.

Tôi ghi lại lời phát biểu của học giả Stephen Batchelor về những câu hỏi trăn trở về cuộc đời, trước sau chúng ta cũng phải đối diện và phải tự tìm một câu trả lời, dù muốn hay không:

Tôi cô đơn lúc sanh ra đời. Tôi sẽ chết trong đơn độc, và trong một ý nghĩa nào đó, tôi lúc nào cũng cô độc, bởi hố ngăn cách giữa tôi và người khác không bao giờ có thể san bằng một cách thỏa đáng.

Trên đời chỉ có cái chết là chắc chắn. Ngoài chuyện làm tôi hãi hùng bởi vì tôi không biết những gì sẽ xảy ra tiếp theo đó, cái chết gây ra nỗi xao xuyến và thất vọng, bởi vì nó sẽ cướp đi tất cả những gì mà tôi thu hoạch được trên cõi đời này.

Thật ra dù bản tính con người là muốn thu ôm tất cả, nhưng những hành vi thu hoạch là một biểu lộ mối lo lắng, bởi vì những gì mà tôi đạt được trong đời có thể bị mất đi vào bất cứ lúc nào và qua nhiều cách khác nhau.

Tôi cô đơn nhưng mà tôi không thực sự cô đơn, bởi vì tôi sống chung với hàng tỷ chúng sinh khác, tất cả cũng đều hăng hái muốn tìm hạnh phúc như tôi, tất cả đều sợ khổ và đau, cũng buốn rấu như tôi. Mỗi người đều có quyền đi tìm hạnh phúc, tránh đau khổ một cách tối đa có thể được. Làm thế nào để tôi có thể liên hệ với các chúng sinh khác một cách tích cực và xây dựng?

Đối với tôi, cuộc đời hấu nhưng không có ý nghĩa nào, không có mục đích nào hơn là giấc mộng của một thắng ngốc. Thế nhưng có điều gì thuyết phục tôi là chúng ta phải làm sao tìm ra mục đích của đời người để có hạnh phúc và thỏa nguyện một cách hợp lý. Làm thế nào để tôi tìm ra mục đích và ý nghĩa đời người một cách thoả đáng? (Alone with Others, p 13) 

Nietzche chỉ tìm được giải pháp nửa vời, vẫn còn bên bờ này của hố thẳm. Camus vùng vẫy trong cơn buồn nôn, Sartre đến cuối đời cố gắng đi tìm một lý thuyết hành động tương tự như quan niệm về nghiệp của Phật giáo. Phật tử Tây phương, như Stephen Batchelor, đang tiếp tục khai phá ý nghĩa con đường tu tập như một hành trình đi tìm ý nghĩa và mục đích cửa đời người.


Tin liên quan:
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

Bài ngẫu nhiên

Can't create/write to file '/tmp/#sql_566_0.MYI' (Errcode: 13) SQL=SELECT a.*, u.name, u.username, cc.image AS image, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END as slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END as catslug,'link' as link FROM jos_content AS a LEFT JOIN jos_content_frontpage AS f ON f.content_id = a.id LEFT JOIN jos_users AS u ON u.id = a.created_by INNER JOIN jos_categories AS cc ON cc.id = a.catid INNER JOIN jos_sections AS s ON s.id = a.sectionid WHERE ( a.state = 1 AND a.sectionid > 0 ) AND ( a.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_up <= '2014-04-24 04:33:42') AND ( a.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_down >= '2014-04-24 04:33:42' ) AND a.access <= 0 AND cc.access <= 0 AND s.access <= 0 AND ( a.catid=3 OR a.catid=4 OR a.catid=5 OR a.catid=6 OR a.catid=7 OR a.catid=8 OR a.catid=9 OR a.catid=10 OR a.catid=11 OR a.catid=12 OR a.catid=13 OR a.catid=14 OR a.catid=15 OR a.catid=16 OR a.catid=17 OR a.catid=18 OR a.catid=19 OR a.catid=20 OR a.catid=21 OR a.catid=22 OR a.catid=23 OR a.catid=24 OR a.catid=26 OR a.catid=1 OR a.catid=2 OR a.catid=25 OR a.catid=27 OR a.catid=28 OR a.catid=29 OR a.catid=30 OR a.catid=31 OR a.catid=32 OR a.catid=33 OR a.catid=34 OR a.catid=35 OR a.catid=36 OR a.catid=37 OR a.catid=38 OR a.catid=39 OR a.catid=40 OR a.catid=41 OR a.catid=42 OR a.catid=43 OR a.catid=44 OR a.catid=45 ) AND ( a.sectionid=1 OR a.sectionid=3 OR a.sectionid=4 OR a.sectionid=2 OR a.sectionid=5 OR a.sectionid=7 OR a.sectionid=6 OR a.sectionid=9 OR a.sectionid=8 OR a.sectionid=11 OR a.sectionid=13 OR a.sectionid=12 OR a.sectionid=10 OR a.sectionid=14 OR a.sectionid=15 OR a.sectionid=16 OR a.sectionid=17 ) AND ((TO_DAYS('2014-04-25') - TO_DAYS(a.created)) <= '1500') AND s.published = 1 AND cc.published = 1 ORDER BY RAND() limit 0,5

Đọc nhiều tuần qua

Gắn tin vào

Home Khảo cứu Vèo trông lá rụng
Đóng   X