Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 04/2005

ỪA, BA MƯƠI NĂM THÌ ĐÃ SAO?

Anthony Darlic

Ba mươi năm, viết chi đây?  Tôi đang băn khoăn chưa biết lấy chi trám đầy chỗ trống thì sáng nay tình cờ xem tờ Văn Nghệ thấy có hình Hoàng Anh Tuấn, hồi xưa và bây giờ.  Một vài kỷ niệm bỗng trở về trong tôi về thời kỳ anh em chúng tôi ngụ tại “khách sạn” Phan Đăng Lưu phòng 6.C1.  

Ấy, xin bạn đọc khoan vội xì nẹt.  Tôi không đem chuyện ở tù ra làm kẹo kéo bán kiếm cơm kiếm gạo đâu.  Tôi cũng không dám học đòi voi nhai bã mía lạm dụng lòng thương hại của bạn đọc.  Tôi thực sự xúc động với hình ảnh của Hoàng Anh Tuấn.  Tôi ân hận là đến giờ này vẫn chưa có cơ duyên gặp lại anh. Và tôi cũng không dám tự hứa sẽ làm được chuyện này.  Mới đây Trần Nhật Kim nhắc tôi nhớ lại phòng 6.C1 hồi đó hình như có cả Lý Đại Nguyên, Đoàn văn Toại, Hồ văn Trung, Thanh Thương Hoàng, Lê giáp Đệ, Nguyễn hữu Chủng, Hồ công Lộ, Hoàng phúc Hài… và Dũng, và Mẩn, và Chí… những người anh em bây giờ không biết lưu lạc phương trời nào, có người ở với nhau vài tuần, có người vài tháng, có người vài năm.  Hoàng Anh Tuấn ở với chúng tôi không lâu lắm, nhưng khó mà quên được những ngày chung phòng 6.C1 với nhau.   

Sáng sáng, sau khi tụng kinh, thể dục lâm sàng và làm vệ sinh xong là chúng tôi gom lại cho cử thuốc lào điểm tâm.  Hôm nào hết thuốc lào thì chúng tôi dùng thuốc điếu tẩm nước mắm để lấy hơi thuốc lào.  Thật ra đó là cử thuốc lào thứ hai của tôi.  Cử đầu dùng để mở mắt khi đa số anh em còn ngáy.  

Hoàng Anh Tuấn thấp hơn tôi, nhỏ con hơn tôi, không ‘mặt học trò giò ăn trộm’ như tôi, lại luôn luôn mặc quần xà lỏn khoe hai ống chân cán gáo cho mát.  Thế nên, hễ Tuấn ngồi chồm hổm là cứ như đầu gối quá tai, trông chẳng khác gì một thằng cha làm cái bầu cua cá cọp trong xóm ba ngày Tết.  Rít một hơi thuốc lào, mím môi ếm khói, trề môi phà khói, co tay gãi háng sồn sột và cười hếnh hệch với cái giọng đặc quánh khói thuốc: Hà! Hà!  Đéo mẹ, thép đã tôi thế đấy! Tuấn muốn ám chỉ đến một cuốn tiểu thuyết Nga dịch ra tiếng Việt xuất hiện sau ngày 30/4.  Cả bọn cười hả hê vì biết chắc trong đám chẳng có đứa nào làm antenne.  Và cái máy hí lộng hài hước của Tuấn bắt đầu chạy.  Hầu như ngày nào Tuấn cũng đều có chuyện mới.  Tuấn chọc cho anh em cười và Tuấn cũng làm cho anh em suy nghĩ.  Nhìn vào mắt anh, tôi biết anh có điều lo, nhưng trong cuộc đổi đời lộn tùng phèo này, đứa nào mà chẳng có chuyện mất ngủ.  Tôi yên tâm hơn vì đã nhắm mắt chấp nhận giá chót từ bảy đến mười cuốn lịch, nên cũng tạm bớt nơm nớp chờ học tập tốt để về!  Tôi muốn gán cái ý nghĩ cam phận đó vào đầu Tuấn.  Một hôm tôi nói với Tuấn: Ông với tôi, không biết có ngày về không, nhưng nếu hai đứa được về, gặp lại nhau thì tụi mình thế nào cũng phải làm một cuốn phim hay dựng một vở kịch Thép Đã Tôi Thế Đấy theo ý tụi mình.  Ông với tôi hai đứa mình sẽ thủ vai chính với ông vố thuốc lào nghe chưa.  Ít ra cũng theo kiểu En Attendant Godot.  Ông nghĩ sao?  Nhất định rồi!  Tuấn trả lời.  

Cái ‘nhất định’ gần ba mươi năm chưa thực hiện được.  Kỹ nghệ phi hành không gian thi nhau đột phá hết bức tường âm thanh này đến bức tường âm thanh khác, nhưng đời người phải đợi đến lúc xế chiều thường mới nhận ra những giới hạn hay những bức tường âm thanh không thể vượt qua.  Phải chăng với Hoàng Anh Tuấn và tôi, bức tường âm thanh đó có tên Thép Đã Tôi Thế Đấy?  Nhưng ba mươi năm qua, đời không chỉ dựng một bức tường ấy lên thôi cho tôi thôi.   

Bức tường âm thanh thứ hai.  Sáng ngày 30/4/1975, sau khi nghe Tướng Dương văn Minh tuyên bố: Chúng tôi chờ các anh đến để bàn giao.  Tôi nghĩ mình sắp được xem màn kịch áp chót.  Tôi đến trước bàn thờ thắp mấy cây nhang và khấn xin ba điều cấp cứu trong khi đất nước đang quặn mình đi vào một khúc quẹo rất ngặt đến sái bánh chè luôn.  Thắp hương khấn xong xong quay ra thì Chris hỏi tôi cầu chi thế?  Tôi thú thật đã xin ba điều.  Thứ nhất, mau mau cho phe thắng tham nhũng hối mại quyền thế tí.  Thứ hai, làm thế nào có một cái mền chính trị trùm hết lên Miền Nam để cho những người lâu nay chưa biết gì về phe bên kia, thậm chí còn chống phe bên kia, bây giờ lại lơn tơn muốn làm CM.30 hay ‘cách mạng giờ thứ 25’.  Thứ ba, về mức sống và tiền của, nâng lên ép xuống như thế nào cho Miền Bắc lên một chút, Miền Nam xuống một chút, bằng không thì không khéo 30 hay 50 năm nữa lại sẽ có nội chiến, lại có sẽ giết nhau nữa chưa biết chừng. Chris trố mắt hỏi vậy anh xin gì cho gia đình?  Tôi tiu nghỉu khoát tay:  Ôi, nhằm nhò gì, mình sắp được xem màn chót của vỡ kịch 30 Năm Mới Có Một Ngày.  Được sống đến nay không đui què mẻ sứt mà xem thì còn đòi gì nữa hí? 

Lý do của lời khẩn cầu thứ nhất là vì tôi nghĩ tham nhủng hối mại cũng như nhớt cho vào xe Honda!  Có dầu nhớt Honda mới khỏi cà rịch cà tang cà dựt cà đụi?  Đó là bài học của cổ sử Hi Lạp, kể chuyện những toán quân Spart chiến thắng và tự thị cho mình trong sạch, kỹ luật, đạo đức, khắc khổ ngoại hạng nên đi đến đâu là thây người như rạ, là máu chảy thành sông.  Ai mà chẳng sợ Sàigòn tắm máu.  Cho nên… quan hệ thoải mái, ủng hộ tí, , thư giản, thông cảm nhau tí… thì có thể dễ thở hơn?  Tôi lo mà cầu khơi khơi thế không ngờ khuôn thiêng thương nên lời cầu khẩn này đã được viên thành đến mức quá xá bà xa như hôm nay.  Đại họa hối mại quyền thế và tham nhũng còn nguy hơn ma cà rồng, hơn bọn ác ôn côn đồ nữa.  Lỗi tại tôi mọi đàng!  Lỗi tại tôi mọi đàng! 

Lý do của lời cầu khẩn thứ hai: cần một cái mền chính trị phủ trùm Miền Nam. Những người chiến bại không chỉ khổ với phe chiến thắng mà còn trần thân với những kẻ xu phụ chiến thắng.  Nghĩ đến cảnh đấu tố cải cách ruộng đất ở Miền Bắc, ai mà chẳng lo là dân Miền Nam hoảng sợ quá mà quay ra tố nhau để lấy điểm.  Hận thù sẽ chất ngất.  Ý nghĩ đó thức dục tôi cầu khuôn thiêng thương tình xui khiến sao cho những kẻ cứ tưởng bở đó sáng mắt ra mà đừng… tưởng bở là có thể lập công lấy điểm bằng cách tố khổ kẻ khác.  Khẩn cầu này coi như đã được khuôn thiêng chuẩn cho khi Tướng Trần văn Trà nhân danh Chủ tịch Ủy Ban Quân Quản kêu gọi “ngụy quân ngụy quyền Miền Nam”.  Thế là yên chí, Miền Nam là ‘ngụy’ cá mè một lứa, chạy trời không khỏi nắng nghe con, đừng mong chiêu hồi với CM.30 hay ‘cách mạng giờ thứ 25’! 

Thứ ba: Bần cùng sinh đạo tặc, đói đầu gối cũng bò.  Miền Nam thua vì Miền Nam “giàu” hơn Miền Bắc, dù là giàu kiểu phồn vinh giả tạo, vì phôn vinh giả tạo thì cũng vẫn là phồn vinh như ai?  Điều này giải thích tại sao chỉ thấy người Miền Nam vượt biên ra ngoại quốc, và đồng bào Miền Bắc “vượt tuyến” vô Nam chứ mấy khi có cảnh ngoại kiều vượt biên về Việt Nam hay người Miền Nam chịu bỏ sáu cây vượt tuyến ra Bắc phải không?  Muốn tránh một cuộc nội chiến mới thì phải lấp được chừng nào hay chừng ấy cái hố ngăn cách giàu nghèo giữa các miền, các vùng.  Liên khu Tư Nghệ Tỉnh Bình và liên khu Năm Nam Ngãi Bình Phú là những cái nôi cách mạng và cũng là những vùng nghèo nhất nước.  Ba mươi năm rồi, cái mục xóa đói giảm nghèo trên cả nước, những vùng này hưởng được tỷ lệ bao nhiêu, có tương xứng với mức nghèo khó địa phương không?  Tỷ lệ về tội ác, về án tử hình, án tù của những vùng này tương đương với tỷ lệ về mức sống thấp, lợi tức thấp, nhà tranh vách đất, thất học, thiếu thốn về hạ tằng cơ sở kinh tế, giáo dục không?  Vấn đề không phải là tập trung kinh tế tài chính vào Sàigòn, hay Hà nội.  Vấn đề cũng không phải thực hiện thế quân bình chính trị giữa các địa phương.  Ngày xưa Pháp đã muốn thực hiện thế quân bình đó với Đông Dương Việt-Miên-Lào, với Việt Nam Bắc-Trung-Nam và Hoàng Triều Cương Thổ.  Phải xóa những đường ranh ác hại ấy đi chứ không phải làm đậm nét thêm.  Vì lo con bò trắng răng cho con cháu tôi mà dưng không tôi thắp hương cầu những điều vô duyên ấy.  Cũng vì tôi ớn chiến tranh lên tận cổ.  Thật vậy…

Tôi sinh ra được một năm thì đại chiến bùng nổ, đất nước bị lôi vào vòng binh đao.  Ba mươi tám năm sau tiếng súng mới ngừng và đời tôi đã mất gần trọn tuổi xuân.  Tôi biết chiến tranh là gì và tôi ớn chiến tranh đến tận mang tai.  Tôi không muốn những thế hệ sau tôi lại nếm những món ăn chơi độc hại như tôi.  Tôi thành tâm nghĩ như vậy ngay trong ngày 30 tháng Tư là ngày mà tôi biết tiếng súng đã thực sự ngưng.  Nhưng màn kịch Ba Mươi Năm Mới Có Một Ngày tôi chỉ được xem có 23 ngày thôi.  Ngày 23/5/1975 thì tôi phải bất đắc dĩ “dọn nhà” vào phòng 6.C1 “khách sạn” Phan Đăng Lưu và gặp Hoàng Anh Tuấn để cùng nhau nuôi mộng thực hiện một phim hay một vỡ kịch có tên Thép Đã Tôi Thế Đấy. 

Bức tường âm thanh thứ ba, bức tượng Thương Tiếc nơi cổng nghĩa trang Biên Hòa.  Sau 30/4/75, tôi cùng với Thầy M.G và một vài người bạn nữa về Biên Hòa tính kiếm đất làm kinh tế mới.  Đi ngang qua cổng nghĩa trang Biên Hòa, không mấy ai khỏi bùi ngùi thấy bức tượng Thương Tiếc lật nhào chỏng chơ.  Cúi mặt đi qua, đến chiều về tôi mới xin phép Thầy dừng lại xin một nén hương đốt lên cho bức tượng chiến bại câm nín.  Tại sao không?  Sống là những người lính đánh nhau, chết là những người chết, chỉ là những người chết. Và dù màu sắc chính trị nào đi nữa thì máu người lính chết nào cũng đỏ, tóc người lính nào cũng đen.  Tại sao có một nghĩa trang quân đội trên Điện Biên Phủ mà lại không có một nghĩa trang quân đội ở An Lộc?  Tại sao không có một nghĩa trang cho những nạn nhân chiến tranh trên Đại Lộ Kinh Hoàng?  Linh hồn người chết nào cũng linh, và ma nào cũng đói.  Sao cúng ma này mà không cúng ma khác, không lý đẩy cho ma tiếp tục đánh nhau bên kia thế giới?  Tôi có nên ôm ấp hi vọng một ngày nào đây, bức tường âm thanh này sẽ bị đột phá không?     

Ngày xưa, tôi có tật sợ đi máy bay.  Bó rọ như ngồi trong địa huyệt mười, mười lăm, hai mươi tiếng là một cực hình.  Ra ngoại quốc thì thèm nước mắm, ruốc, thèm nghe tiếng Việt, chung quanh người ta xi lô xi la mình như mán lạc về thành.  Cho nên, cực chẳng đã mới phải đi ngoại quốc, khoan nói là phải sống ở ngoại quốc.  Thế mà tôi phải cúi đầu ra đi làm thân tị nạn một phần tư thế kỷ rồi.  Xoài trồng trong Nam hay ngoài Trung là xoài, đem ra trồng ngoài Bắc chỉ còn là muỗm.  Tôi cũng thế, tôi từng là thằng Mít Đặc, phiên âm ra tiếng U tiếng Tây cho oai thì là Meatdac, vẫn khó phát âm nhưng dù sao cũng không đến nổi bị bối rối như những người tên Du, tên Phúc, tên Lớn, tên Cúc phải phiên âm tên mình ra tiếng Úc, tiếng Mỹ, tiếng Tây.  Sống ở xứ người tôi chỉ còn là Anthony Darlic.  Và tại sao tôi chọn cho mình tên cúng cơm đó?  Câu trả lời may ra xin hẹn sang năm.  Ngày mới sang, tôi có một ước mơ thâm trầm là hoặc chớp được cái dzốp quét nhà chùi cầu tiêu cho các công sở nhà băng, hoặc vớ được chân đổ rác buổi sáng cho các Hội Đồng Thành Phố.  Chẳng sao cả.  Ai chẳng sống, chẳng ăn, chẳng đi cầu rửa tay nên dzốp nào cũng thế thôi.  Lại nữa, quét nhà chùi cầu tiêu chỉ làm buổi tối, đổ rác chỉ làm sáng sớm rồi nghỉ cả ngày tha hồ long nhong cưỡi ngựa xem hoa.  Dù có nhà, có xe, có dăm ba trự trong ngân hàng phòng khi trái gió trở trời.  Vẻ vang chi nữa thì bất quá cũng chỉ là thằng áo gấm đi đêm.  Giàu có ức vạn thì chết rồi của kangaroo trả lại kangaroo. 

Một trăm tám chục triệu con tinh trùng trong một lần phóng "đạn", sao chỉ một con trở thành Anthony Darlic?  Bất công quá.  Mà thôi, áo quần và giày còn có số huống nữa là người.  Tôi không dại chi trách trời gần trời xa cho mỏi miệng.  Người đáng trách là cha mẹ tôi, nhưng họ là những người thương tôi nhất, là những người mà nếu cần họ có thể chết cho tôi, làm sao tôi nỡ nói: Ấy, thưa các cụ, lần sau khi các cụ… sắp vui sướng, xin các cụ nhớ tham khảo con một tiếng nhé, xem con muốn làm người không, và làm người Việt Nam cái thế kỷ 20 này không nhé!  Chứ con đang lòng vòng trong vòng luân hồi, bỗng dưng các cụ lôi con xuống làm con các cụ, làm người Việt Nam trong cái thế kỷ chết bầm lận đận mà vinh quang, vinh quang mà lận đận này?  

Lúc buồn khổ, không xứng y toại lòng thì đem cha mẹ ra mà trách, thế lúc… sắp vui sướng có nhớ mà cám ơn cha mẹ không?  Cho nên, lý cũng như tình, bố bảo cũng không dám nói. Lại nữa, có muốn nói cũng không nói được, bởi lúc đó tôi chỉ mới là con trùng ngúc ngoắc giữa đám trăm triệu  ‘đồng sàng’, có miệng có mồm chi đâu mà nói!  

Chuyện ba mươi năm là thế đó, nhưng đó cũng là chuyện ‘ngàn muôn năm âu cũng thế ni.’ Vậy thì xin hẹn năm thứ 31!

Anthony Darlic