Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 06/2004

Cuộc sống mới ngược dòng (*)

(Điểm sách The Gangster We Are All Looking For của Lê Thị Diễm Thúy)

Ấn tượng chủ yếu làm đầu mối cho câu chuyện được trình bày trong tác phẩm đầy gợi tưởng này là dòng chữ trước phần mục lục: Tác giả và cũng là người kể chuyện [Lê Thị Diễm Thúy] giải thích rằng trong tiếng Việt chữ dùng để chỉ nước lỏng, quốc gia, tổ quốc, quê hương là một.  Đó là chữ nước.  Rằng nước đóng một vai trò cực kì quan trọng trong câu chuyện của các thuyền nhân Việt Nam cũng chẳng có gì phải ngạc nhiên, nhưng nó vẫn còn lưu giữ được lực hấp dẫn ngay cả sau khi người kể chuyện đã đặt chân đến bờ biển San Diego ở Mĩ.  Nước bao trùm lên ý thức của tác giả; nước làm cho tác giả nhớ đến thảm cảnh người em của cô bị chết đuối, đến cảnh cha cô đi câu cá lậu trên bờ biển San Diego, đến sự chia cách giữa cô và mẹ.  

            Đây là câu chuyện về một thuyền nhân định cư ở Mĩ, một câu chuyện với đầy ấp hình ảnh tượng trưng và chất thơ.  Giọng văn trong tác phẩm cũng đầy chất tưởng tượng: một con bướm bị kẹt trong lồng kính, những hòn sỏi ném vào da, những hàng rào kẽm gai màu bạc.  Nhưng tác động của cách viết hình tượng này có thể đi ngược lại với những gì mà tác giả thực sự muốn nói: thay vì đưa người đọc đến gần với chủ đề hơn, cách viết của tác giả làm cho người đọc xa với chủ đề và có khi trở nên rối bời.  Ngôn ngữ của Lê Thị Diễm Thúy phản ảnh cái nhìn thẩm mĩ của cô.  

            Người đọc có thể cảm thấy hỗn độn và bực mình khi theo dõi câu chuyện.  Tuy The Gangster được mô tả như là một tiểu thuyết, nhưng đọc nó giống như đọc một hồi kí, có lẽ vì câu chuyện được viết ra qua kinh nghiệm thực tế và tưởng tượng của chính tác giả.  Nhà văn người Mĩ Leslie Epstein trong tiểu thuyết San Remo Drive kể một câu chuyện thú vị về Hollywood vào thập niên 1950s như là một “tiểu thuyết từ hồi ức” – hay “novel from memory”.  Tác giả không nên cảm thấy xấu hổ khi phải thẳng thắn thú nhận như thế; ngược lại, tìm cách dấu diếm thực tế có thể làm cho người đọc càng thêm nghi ngờ.  

            Trong The Gangster có một số đoạn văn mô tả những cảnh ngộ khó khăn của người tị nạn phải sống lởn vởn giữa hai lằn ranh văn hóa làm cho người đọc cảm thấy chua xót và khó quên được.  Câu chuyện về cô bé trong những ngày đầu tiên định cư ở San Diego trong căn nhà của người bác thật là buồn nhưng được viết rất hay.  Cảm giác cô đơn qua cách tả của tác giả làm cho người đọc gần như có thể sờ được nó.  Sự kiềm chế và thản nhiên của Lê Thị Diễm Thúy trong những đoạn văn mô tả những hiểu lầm và xung đột giữa cô và cha mẹ, và những hồi tưởng về cuộc sống trong đại gia đình còn ở Việt Nam để lại trong tôi một cảm giác tái tê sau khi gấp cuốn sách.

 Nguyễn Văn. dịch

(*) A new life against the tide  (hay điểm sách The Gangster We Are All Looking For của Lê Thị Diễm Thúy) của Caroline Braum, đăng trên tờ Sydney Morning Herald ngày 24-25/4/2004.   

Tác phẩm The Gangster We Are All Looking For (200 trang) của Lê Thị Diễm Thúy, do Nhà xuất bản Picador, giá bán AUS$36.95.