|
Ngày 7 tháng 5 năm
nay đánh dấu 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ 1954, một sự kiện lịch sử quan
trọng trong thế kỷ 20. Một trong những cao điểm quân sự của chiến thắng này là
việc bắt sống tướng De Castrie. Chúng tôi xin trích Hồi kư Trần Độ (chương 15)
nói về sự kiện này.
Chuyển Luân
Hồi Kư Trần Độ
Chương 15
Buồn vui chiến trường
Sau chiến dịch Tây Bắc và Thượng Lào là
chiến dịch Điện Biên Phủ. Nhiều người, trong đó có tôi, đă nói và viết nhiều về
chiến dịch lịch sử này. ở đây tôi muốn kể lại một số chi tiết trong chuyện bắt
Đờ Cát-tơ-ri.
Chiều hôm 7 tháng 5, đang theo rơi diễn
biến trận đánh th́ được tin là một số đơn vị của chúng tôi đă vượt qua sông Nậm
Rốm vào đến sở chỉ huy của địch rồi. Lát sau, trung đoàn báo cáo lên E209 bắt
sống được Đờ Cát-tơ-ri. Nhận thấy tin này rất quan trọng, tôi và anh Tấn năm lần
bảy lượt điện xuống chỗ anh Hoàng Cầm kiểm tra đi kiểm tra lại xem có thật
không. Anh Hoàng Cầm trả lời: Bắt được rồi, đúng rồi. Đúng lúc anh Văn [1] ở Bộ
tư lệnh gọi điện hỏi chúng tôi tin đó thế nào? Anh Văn c̣n nói thêm: Anh Độ và
anh Tấn [2] chịu trách nhiệm về tin này nhé! Phải lập tức kiểm tra kỹ lại xem có
thật đúng mới được báo cáo. Chớ có báo cáo láo! Bộ tổng tư lệnh sẽ phái người
mang ảnh Đờ Cát -tơ-ri xuống và các anh so ảnh xem đă chính xác chưa, hay đă bắt
nhầm! Nhận được lệnh này, chúng tôi lập tức, gọi lại anh Hoàng Cầm thuật tỉ mỉ,
th́ nghe trả lời một cách rất hể hả: Nó đang đi trước mặt tôi đây! Tôi cho anh
em giải lên chỗ các anh đấy! Chúng tôi mừng quá gọi dây nói cho anh Văn. Bấy giờ
anh Văn mới yên tâm, yên trí tin đó là đúng sự thật.
Đờ Cát-tơ- ri tới chỗ chúng tôi, đầu đội mũ
nồi, lon ngũ vẫn mang đủ. Lăo được mời ngồi cùng với chúng tôi, các cán bộ địch
vận đứng vây quanh. Ông Tấn hỏi Đờ Cát-tơ-ri tại Điện Biên phủ các anh có bao
nhiêu quân, bao nhiêu pháo, bao nhiêu xe tăng? Nó trả lời: Đứng về tư cách một
sĩ quan trong quân đội th́ tôi không có quyền nói những điều ấy với các ngài.
Ông Tấn bảo: Các anh không nói th́ chúng tôi cũng biết hết. Nó bảo: Tôi tin các
ông có biết cả, vậy ông hỏi làm ǵ nữa? Ông Tấn quay sang đề tài khác: Anh là
một tướng quân, tôi chỉ huy một sư đoàn. Bây giờ chúng ta kết thúc đánh nhau
rồi, ngồi đây tôi muốn anh phát biểu cảm tưởng của anh đối với mặt trận như thế
nào? Đờ Cát-tơ-ri lộ vẻ hào hứng nói: Vâng, nếu câu chuyện như thế th́ tôi rất
vui được tiếp chuyện các ông. Nó khen bộ đội Việt Nam dũng cảm, bố trí pháo binh
khéo...
Sau cùng nó hỏi: Tôi xin hỏi các ông một
câu hơi ṭ ṃ nhưng mong các ông đừng chấp, là lính các ông trước khi ra trận
uống rượu phải không? Các ông cho họ uống rượu ư? Tôi liền hỏi lại: Căn cứ vào
đâu mà ông hỏi như vậy? Nó nói: Tôi hỏi như vậy là v́ khi lính các ông xông vào
chỗ tôi một mũi người nào cũng đỏ bừng trông ghê lắm! Tôi nghĩ là họ uống rượu
nên mới hăng như thế.. Có phải thế không?. Tôi đáp: Thế th́ ông nhầm! Ông không
hiểu chúng tôi rồi. Chiến sĩ chúng tôi đi chiến đấu không bao giờ phải dùng rượu
để nâng ḷng dũng cảm cả. Mỗi người chúng tôi đều mang ḷng yêu nước cao độ.
Chúng tôi căm thù quân xâm lược các ông. Chính v́ ḷng căm thù đó mà chúng tôi
chiến đấu dũng cảm. Điều mà ông nhận xét chính là sự biểu lộ của ḷng căm thù và
tinh thần chiến đấu của họ.
Lời tôi nói nghe rất sách vở, nhưng rất
thực. Là sự thật một trăm phần trăm, chẳng qua là có nhiều người nói và viết về
điều đó mà nó thành sách vở thôi.
Về sau Đờ-Cát-tơ-ri nói: Thôi, gặp được các
ông ở đây tôi cũng yên tâm là tôi dược làm tù binh của các ông. Tôi cũng thấy
làm vinh dự được làm tù binh của một quân đội như quân đội Việt Nam. Bây giờ vào
trại tù binh chúng tôi có một yêu cầu mong các ông chấp nhập.... Thấy
Đờ-Cát-tơ-ri ngập ngừng, tôi nói: Ông yêu cầu ǵ th́ cứ nói. Nó bảo: Tôi có một
người cần vụ giúp tôi trong các sinh hoạt hàng ngày và giữ những đồ dùng cá nhân
của tôi. Tôi đề nghị khi vào trại các ông cho phép tôi vẫn được sử dụng người
cần vụ này vào nhiệm vụ phục vụ tôi. Được như thế tôi xin cảm ơn ông. Chúng tôi
trả lời: Điều đó không chấp nhận được v́ ông đă là tù binh. Vào trại chỉ có sự
b́nh đẳng chứ không có chế độ phục vụ và hầu hạ như khi ông đang đương chức ở
trong quân đội của ông. Ông cần phải chấp hành qui tắc trong trại. C̣n sinh hoạt
của các ông sẽ được bảo đảm. Chúng tôi bảo đảm về vệ sinh, bệnh tật, thuốc men,
sức khỏe. Nghe vậy nó cám ơn và chấp nhận lên đường đi tới trại giam.
Việc bắt Đờ-Cát-tơ-ri diễn như vậy. Có anh
em đă mô tả tôi với anh Tấn gặp nó ra làm sao? Hỏi cung những ǵ... Có chi tiết
chưa thật chính xác, chẳng có nói năng ǵ to tác rườm rà. Anh Tấn hỏi,
Đờ-Cát-tơ-ri đáp. Sau cùng anh Tấn và lăo có trao đổi về trận đánh. Tôi rất nhớ
câu Đờ-Cát nói: Tôi rất hân hạnh được làm tù binh của một quân đội như quân đội
Việt Nam.
Ghi chú:
[1] Tức Đại tướng Vơ Nguyên Giáp
[2] Tức Lê Trọng Tấn, sau này là đại tướng.
|
