Chuyển Luân kính chúc quý bạn đọc gần xa một năm Mậu Tý-2008 Sức khoẻ, An lạc và Tinh tấn

Trang chủ || Liên hệ

Góp nhặt cát đá

Tác giả

CHUYỂN LUÂN SỐ THÁNG 04/2004

McNamara: sám hối hay chạy tội? 

Điểm phim: Michael Sexton (*)

Cuộc phỏng vấn Robert McNamara, cựu Tổng Trưởng Quốc Phòng Mỹ trong cuốn phim tài liệu Sương Mù Chiến Tranh - The Fog of War, về chiến tranh Việt Nam có thể khiến cho một số người nghĩ rằng sở dĩ Mỹ dính líu đến chiến tranh Iraq và chiến tranh Việt Nam vì đã dựa vào các ‘tin tình báo sai lạc’.  

Trong trường hợp Iraq, không ai có thể cho là tình báo Tây Phương chính xác hơn những tin tức do các toán thanh sát vũ khí của Liên Hiệp Quốc thu thập trong nhiều năm. Theo ý kiến của các toán này, Saddam Hussein rõ ràng có ý định thiết lập chương trình sản xuất vũ khí hóa học và vi trùng, tuy nhiên không ai tìm ra các vũ khí đó ở đâu cả. Như vậy, lý do để Mỹ có nên hay không nên tấn công Saddam Hussein là một vấn đề suy diễn tùy thuộc vào chánh sách của chính quyền của TT Bush, chứ hoàn toàn không liên hệ gì đến sự thất bại hay thành công của tình báo Mỹ.    

Trường hợp chiến tranh Việt Nam, nguồn cung cấp tin tình báo chính cho chánh quyền Kennedy và Johnson là CIA, và cơ quan này đã không hề đưa ra một báo cáo nào cho thấy Mỹ cần đổ quân vào Việt Nam. Thời gian chủ yếu để các nhà lãnh đạo Mỹ có những quyết định quan trọng về chiến tranh Việt Nam vào khoảng đầu năm 1965. Trong khoảng thời gian này ở Việt Nam, Mỹ chỉ có các cố vấn quân sự chứ không có quân nhân trực tiếp tham chiến. Nhưng đến cuối năm 1967, Mỹ đẵ có 200,000 quân chiến đấu và vào giữa năm 1969, tổng số quân Mỹ đồn trú ở Việt Nam đã lên tới con số 525 ngàn. Vào đầu năm 1965, Tổng Giám Đốc CIA là John McCone đã gởi cho McNamara một bản điều trần tiên đoán chủ trương oanh tạc miền Bắc để đẩy Hà Nội tới bàn hội nghị sẽ không thành công. Ngay cả việc Mỹ tăng thêm quân số chiến đấu vào Việt Nam “cũng không làm tăng cơ may chiến thắng của Mỹ’. McCone cảnh cáo McNamara là “chúng ta có lúc phải đánh nhau trong rừng sâu mà không hy vọng gì thắng, và đến lúc đó rất khó để rút quân về”. 

Tại sao McNamara bác bỏ lời cảnh giác của Tổng Giám Đốc CIA McCone và tiếp tục khuyến cáo Johnson tăng quân vào một cuộc chiến không lối thoát và đã chấm dứt một cách thê thảm vào 10 năm sau đó?

Trong nội các Johnson, ảnh hưởng của McNamara mạnh mẽ nhất. Dĩ nhiên trong nội các đó cũng có những con diều hâu khác, như Cố Vấn An Ninh Quốc Gia McGeorge Bundy chẳng hạn. Nhưng Johnson hầu như hoàn toàn dựa vào ý kiến của McNamara. Trong nội các cũng có những người nghi ngờ chủ trương tăng quân có thể đem lại chiến thắng, như Thứ Trưởng Ngoại Giao George Ball chẳng hạn. Tuy nhiên trước những con số thống kế mà McNamara đưa ra tràn ngập trong các buổi họp nội các đã làm cho không còn ai muốn nghe ý kiến của Ball nữa. Những con số thống kê mà McNamara muốn dùng để cho mọi người tin rằng chiến thắng của Mỹ lúc nào cũng gần kề nơi góc phố! 

Tổng Thống Johnson và hầu hết thành phần nội các đều tin tưởng mãnh liệt là Mỹ có thể chiến thắng. Họ cũng tin rằng Mỹ sẽ bị mất mặt với các đồng minh khác trên thế giới nếu đơn phương quyết định rút quân. Cho đến đầu năm 1965, nội các Johnson vẫn chưa đạt đến một kết luận hợp lý nào mặc dù ngay từ năm 1961, TT Pháp Charles de Gaulle đã đề nghị với Kennedy một số giải pháp “rửa mặt” cho Mỹ mà de Gaulle có thể dàn xếp được với phe bên kia. Và theo De Gaulle, kết quả dàn xếp đó ít nhiều thế nào chăng nữa thì cũng vẫn hơn là ngồi lì lại để cuối cùng chuốt lấy thất bại thảm thương như Pháp năm 1954. 

Lòng tin tất thắng của McNamara có thể là điều có thật ít nữa cũng cho đến năm 1967 là năm ông thực sự bị khủng hoảng tinh thần. Khi thấy thực tế chứng minh là chính sách của mình thất bại, McNamara đã đảo ngược chủ trương, và đề nghị với Johnson rút quân khỏi Việt Nam. Dĩ nhiên là Johnson không chịu và cho McNamara về vườn bằng trong vinh dự cách cất nhắc McNamara lên làm chủ tịch Ngân Hàng Thế Giới!   

Trong vòng 5 năm tiếp đó, đã có thêm 35 ngàn lính Mỹ tử trận và hơn 1 triệu người Việt Nam, thường dân cũng như quân nhân bị thương vong. Thế nhưng McNamara chưa bao giờ can đảm lên tiếng phê bình chính sách can thiệp vào Việt Nam, cũng như McNamara đang né tránh phê bình chủ trương đánh Iraq của TT George W. Bush hiện nay. 

Tựa đề Sương Mù Chiến Tranh của cuốn phim tài liệu này rất thích hợp. Tuy nhiên khán giả Úc không nên quên rằng McNamara không đủ tư cách để ‘lên lớp’ bất cứ một ai về chiến tranh hay hoà bình - và chiến tranh Việt Nam cũng như Iraq không hề bắt nguồn từ sự thất bại của các cơ quan tình báo.

 Bài đăng trên The Sydney Morning Herald ngày 1/4/04.

Quán Như chuyển Việt

(*) Michael Sexton hiện là Luật Sư Trưởng của chánh phủ NSW. Ông là tác giả cuốn War for the Asking – Australia’s Vietnam Secrets, Penguin Books Australia, 1981.

Bài liên quan:

Sám nguyện của một đồ tể buông dao